Cipireach

Tá os cionn 500 seaniarsma ón gCipir ag Ard-Mhúsaem na hÉireann - Seandálaíocht. Is píosaí ceirmeacha is mó atá sa bhailiúchán, ach tá roinnt réada gloine agus líon beag réada miotail ann freisin. Dátaíonn na déantáin ón gCré-Umhaois Luath (c. 2500–1600 R.Ch.) anonn go tréimhse na Rómhánach agus tréimhse na Heilléanaíoch (c. 310 RCh – 330 AD).

Ceaptar gur inimircigh ó Anatolia a thug miotalóireacht isteach go dtí an Chipir sa Chré-Umhaois Luath, agus tá fianaise ann go raibh trádáil agus cumarsáid ar bun idir an Chréit, an Phalaistín Siriach agus an Éigipt. Shaothraigh trádáil acmhainní copair an oileáin an-saibhreas don Chipir le linn na tréimhse seo, agus rinneadh potaireacht na Cipire a onnmhairiú chomh fada siar leis an tSairdín. Bhí earraí White Slip, atá le feiceáil sa bhailiúchán, dúchasach don Chipir ag an am, agus rinneadh é gan úsáid a bhaint as an roth.

Tá earraí Black Slip ann freisin, agus tagann siad ón tréimhse Gheoiméadrach Chipireach. Tugadh an stíl potaireachta seo, ar a dtugtar Déchróm, isteach chuig an gCipir ón Neasoirthear. Léiríonn potaireacht na tréimhse seo tionchair chultúrtha éagsúla a bhí ar an oileán ag an am, agus tá éagsúlachtaí le feiceáil freisin idir oirthear agus iarthar an oileáin.

Tagann formhór na seaniarsmaí Cipireacha atá i mbailiúcháin an Mhúsaeim ón tréimhse Ársa Chipireach. Bhí sraith cumhachtaí eachtracha éagsúla i gceannas ar an gCipir ag an am. Faoin 8ú hAois R.Ch. bhí an t-oileán scoilte i roinnt ríochtaí cathracha. Léiríonn amfara mór Déchróim stíl a táirgeadh i ríocht cathrach Amathus, i ndeisceart an oileáin.

Táirgeadh deilbhíní terracotta go forleathan le linn na tréimhse seo freisin, agus leanadh á dtáirgeadh sa tréimhse Chlasaiceach. D’fhéadadh baint a bheith acu le cultais ar leith agus fuarthas in uaigheanna ón tréimhse Ársa Chipireach iad freisin.

Rinneadh lampaí ola a allmhairiú agus táirgeadh go háitiúil sa Chipir iad freisin sa tréimhse Rómhánach. Tá samplaí ar fáil sa bhailiúchán a fuarthas le linn tochailtí a rinne an South Kensington Museum, Londain, in 1882. Bhí dlúthcheangal ag an músaem sin le Ard-Mhúsaem na hÉireann ag an am.

Tá bailiúchán iomlán an Mhúsaeim de sheodra na Cipire, trí fháinne cluaise, ar taispeáint. Tagann na fáinní cluaise a bhfuil cloigeann lao orthu ó thréimhse na Heilléanaíoch agus tá siad coitianta san Éigipt agus sa Phalaistín. Níl patrún ar an bhfáinne cluaise aonair, agus bhí sé coitianta sa Chipir le linn tréimhse na Rómhánach.

 
Dearadh Gréasáin le Arekibo