Osclaíonn an Taoiseach Taispeántas Comórtha Nua ar 1916 ag Ard-Mhúsaem na hÉireann

D’oscail an Taoiseach, an tUasal Bertie Ahern, TD an taispeántas comórtha nua ar 1916 Éirí Amach na Cásca: Tuiscint ar 1916 in Ard-Mhúsaem na hÉireann - Na hEalaíona Maisiúla agus Stair i nDún Uí Choileáin ar an Domhnach, 9 Aibreán ag 11.30rn.

Féachann an taispeántas seo ar na deich mbliana corraigh idir 1913 agus 1923, ó Frithdhúnadh Bhaile Átha Cliath, go dtí Éirí Amach na Cásca agus deireadh an Chogaidh Cathartha. Déantar iniúchadh ar chúlra sóisialta, eacnamaíoch agus cultúrtha an Éirí Amach, ag díriú ar an réimse polaitiúil agus ar na daoine a bhí i gceist. Déanann an taispeántas seo cur síos ar phríomhimeachtaí Sheachtain na Cásca, ag léiriú suíomh na ngarastún agus ag cuimsiú sonraí beathaisnéiseacha na gceannairí.

Tá bunchóip d’Fhorógra na Saoirse, a tugadh don Ard-Mhúsaem an mhí seo caite, in áit lárnach sa taispeántas. Tá deis uathúil ann freisin chun an lámhscríbhinn álainn dathmhaisithe Leabhar na hAiséirghe (Book of Resurrection) a fheiceáil, arna chruthú ag an ealaíontóir-scríobhaí Art O’Murnaghan le comóradh a dhéanamh orthu siúd a fuair bás sa troid ar son neamhspleáchais, agus chun ‘spiorad athéiríoch an náisiúin’ a cheiliúradh.

Féachann an taispeántas seo freisin ar an athrú a tháinig ar thuairim an phobail tráth ar tosaíodh ag tacú leis an Éirí Amach, i ndiaidh do 16 de na ceannairí a bheith curtha chun báis. Díreach i ndiaidh an Éirí Amach, imtheorannaíodh na mílte ceannairceach i bpríosúin éagsúla, agus tá samplaí de na saothair ealaíne náisiúnaíocha a rinne na príosúnaigh seo ar taispeáint. Pléitear Cogadh na Saoirse (1919 - 1921), a raibh an Conradh Angla-Éireannach ina bhuaicphointe de, agus an Cogadh Cathartha (1922 - 1923), chomh maith.

Is é a dúirt an Taoiseach ná "Tá Stiúrthóir an Mhúsaeim Pat Wallace agus coimeádaithe an taispeántais seo Michael Kenny agus Sandra McElroy tar éis montáiste fhíorshuimiúil den saol roimh an Éirí amach, lena linn agus ina dhiaidh a chur le chéile. Tá an ról poiblí fíorthábhachtach atá ag an Músaem á chomhlíonadh aige trí chruthú ár náisiúin neamhspleáiche a léiriú agus a mhíniú. Ba mhaith liom comhghairdeas a dhéanamh leis an Ard-Mhúsaem as an sárobair atá sa taispeántas seo agus daoine a spreagadh le teacht chun na réada stairiúla iontacha atá ar taispeáint a fheiceáil.

Éirí Amach na Cásca: Tuiscint ar 1916 ar an gcéad thaispeántas a lonnaíodh i sciathán nuachóirithe i nDún Uí Choileáin. Níos déanaí sa bhliain chéanna, cuireadh bailiúchán míleata an Mhúsaeim ar taispeáint sa Taispeántas Stair Mhíleata nua, Saighdiúirí agus Taoisigh, na hÉireannaigh i mbun Cogaíochta sa bhaile agus thar lear ó 1550.

 
Dearadh Gréasáin le Arekibo