Na Bailiúcháin

Chuir institiúidí eile le chéile croílár bunaidh bhailiúcháin Ard-Mhúsaem na hÉireann sular bunaíodh é in 1877. Ba hiad an hinstitiúidí seo ná Cumann Ríoga Bhaile Átha Cliath (RDS), Acadamh Ríoga na hÉireann (RIA) agus Músaem Tionsclaíochta na hÉireann (MII).

Bhailigh an RDS, a bunaíodh i 1731, teilgean plástair, mianraí geolaíocha, ábhar mínealaíne agus eitneagrafaíocha, d’fhonn oiliúint a chur ar ealaíontóirí agus tionscal a spreagadh. Bhí sé d’aidhm ag an RIA, a bunaíodh i 1785, staidéar ar sheaniarsmaí Éireannacha, eolaíocht agus litríocht a chur chun cinn. Fuair an MII, a bunaíodh in 1847, a chuid ábhair ó Mhórthaispeántas 1851 agus ó Thaispeántas Bhaile Átha Cliath in 1853 den chuid is mó.

Thug an Músaem Eolaíochta agus Ealaíne, a bunaíodh in 1877, na trí bhailiúchán le chéile agus mhéadaigh sé iad le hiasachtaí, ceannacháin agus tabhartais. Bhí sé d’aidhm aige an institiúid a fhorbairt mar ‘foinse áineasa agus treorach’. Tugahd an Músaem Náisiúnta Eolaíochta agus Ealaíne air i 1900, ag cur a lán béime ar cheardaíocht tuaithe agus ar dhearadh comhaimseartha a fhorbairt. Ba í an aidhm ná go mbeadh an Músaem agus a bhailiúcháin ‘mar luach tráchtála don tír agus ina ábhar suime stairiúla agus eolaíochta’.

Nuair a bunaíodh Saorstát Éireann aistríodh an institiúid go dtí an Roinn Oideachais agus tugadh Ard-Mhúsaem na hÉireann air. Anois bhí sé dírithe ar ábhar suime a bhailiú agus a chur ar taispeáint d’Éireannaigh agus ba í an aidhm a luaigh sé ná ‘eolas a mhéadú agus a scaipeadh faoi shibhialtacht na hÉireann, stair an dúlra in Éirinn, agus faoi chaidreamh na hÉireann i ndáil leis sin agus le tíortha eile’. Léiríonn na bailiúcháin atá ar taispeáint anseo na céimeanna éagsúla i bhforbairt an Mhúsaeim, na hathruithe polaitiúla a d’athraigh a stádas, agus cruthú a bheartais bailiúcháin thar na blianta.

 
Dearadh Gréasáin le Arekibo