Baile / Eolas Fúinn / Eolas do na Meáin / Ráitis do na Meáin / Dealg Óir Fáinne mheánaoiseach fuarthas gar don Daingean agus a thabharfar ar iasacht do Mhúsaem Cho

Dealg Óir Fáinne mheánaoiseach fuarthas gar don Daingean agus a thabharfar ar iasacht do Mhúsaem Cho

Dealg Óir Fáinne mheánaoiseach fuarthas gar don Daingean agus a thabharfar ar iasacht do Mhúsaem Chorca Dhuibhne, Baile an Fhirtéaraigh, Co. Chiarraí.

 


Tá áthas ar Ard-Mhúsaem na hÉireann a fhógairt go dtabharfar dealg óir fáinne ón mheánaois a fuarthas in 2016 ar iasacht ghearrthéarmach do Mhúsaem Chorca Dhuibhne, Baile an Fhirtéaraigh, gar don áit inar thángthas air.

Bhí páirt ag coimeádaí an mhúsaeim i mBaile an Fhirtéaraigh, Isabel Bennett, Uasal, i dtuairisciú na dealga agus tá Ard-Mhúsaem na hÉireann an-bhuíoch di siúd agus do Ian Andrew, Uasal, an té a tháinig ar an dealg agus é amuigh ag siúl ar an trá ag an gCluais Mhór, An Daingean.

Bhíodh dealga fáinneacha á gcaitheamh ag fir agus mná araon sa mheánaois agus ba ghnách iad a úsáid chun gúna nó clóca a cheangal ag an muineál.

Is féidir go ndéantaí iad a thairg mar chomhartha grá nó mar bhronntanas aimsir an gheallta.

Aimsíodh 150 dealg fháinne in Éirinn, ach as cóimhiotal copair a bhí a bhformhór déanta.

Níorbh as ór ach líon beag díobh, an ceann seo ina measc.

Bhí an tUasal Andrew ar chuairt ghairid ar leithinis an Daingin, mar arb as do dhaoine atá muinteartha leis.

Bhí sé ag siúl ar urthrá charraigeach nuair a thug sé rud éigin geal i measc na gcarraigeacha faoi deara, de bhrí go raibh an ghrian ag loinnir air.

Nuair a chuaigh sé ag tochailt sna carraigeacha, tháinig sé ar an dealg fáinne bhídeach álainn óir seo.

Thuairiscigh sé an dealg agus chabhraigh sé go mór le hArd-Mhúsaem na hÉireann trí gach sonra i dtaobh an aimsithe a chur ar fáil.

Is sampla í an dealg de dhealg annamh fáinne ón 13ú/14ú haois le lámha a ghobann amach.

Tá cloch ghorm socraithe sa dealg – túrmailín, mar is eol dúinn anois, cloch atá an-chosúil le saifír.

Tá inscríbhinn i litreacha Gotacha ar aghaidh an bhróiste.

Cé go bhfuil formhór na litreacha inléite, ní fíos an bhrí atá leo agus is féidir gur cineál cóid iad.

Is féidir, freisin, gur brí dhraíochtach nó brí ortha a bhí ag an dealg don té a chaith é.

Tá gaol ag Ard-Mhúsaem na hÉireann le fada an lá le Músaem Chorca Dhuibhne, Baile an Fhirtéaraigh agus is iomaí déantán seandálaíoch a fuarthas ar leithinis an Daingin a tugadh ar iasacht ansin ó bhí na 1980í ann. Beidh an dealg fáinne ar taispeáint i mBaile an Fhirtéaraigh ón a 10 ar maidin go dtí a 5 tráthnóna Dé hAoine an 5 Deireadh Fómhair agus ón a 10 ar maidin go dtí a 1 san iarnóin Dé Sathairn, an 6 Deireadh Fómhair 2018.

Ba é deontas faoin Scéim um Bailiúcháin Shoghluaiste a thug an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta do Mhúsaem Chorca Dhuibhne a chabhraigh linn an iasacht a dhéanamh.

Íocann an scéim seo as iasachtaí ó na Bailiúcháin Náisiunta a chur ar fáil do mhúsaeim réigiúnacha chun go mbeidh teacht ag pobal níos forleithne ar na bailiúcháin seo.

Nuair a thugtar ar ais d’Ard-Mhúsaem na hÉireann é, beidh an dealg fáinne ar taispeáint i dtaispeántas dar teideal “Gléasta chun Féasta” ag an Músaem Seandálaíochta i Sráid Chill Dara, Baile Átha Cliath.

Beidh trí cinn eile de dhealga mheánaoiseacha, a fuarthas trí thaisme i gceantair eile den tír, ar taispeáint sa taispeántas céanna. Rinneadh na dealga sin ar fad a thuairisciú agus a chur leis na bailiúcháin náisiúnta in 2016.

NÓTAÍ D’EAGARTHÓIRÍ:

Ar fáil le cur faoi agallamh:

An Dr Nessa O’Connor, Coimeádaí Cúnta, Rannán na Seandachtaí Éireannacha, Ard-Mhúsaem na hÉireann

Ríomhphost: noconnor@museum.ie        ||     Fón:

+353 0 1 6486310

Isabel Bennett, Músaem Chorca Dhuibhne, Baile an Fheirtéaraigh, Co Chiarraí

Ríomhphost: info@westkerrymuseum.com        ||     Fón:

+353 0 66 915633

I gcás ceisteanna ó na meáin, glaoigh ar:

Ann Daly, An Ceann Margaíochta, An Rannóg Margaíochta, Ard-Mhúsaem na hÉireann

Ríomhphost:

adaly@museum.ie ||     Fón:

+353 0 16486457

adaly@museum.ie

Ard-Mhúsaem na hÉireann

Is é Ard-Mhúsaem na hÉireann príomhinstitiúid chultúrtha na tíre agus is ann a gheofar na bailiúcháin is fearr d’oidhreacht, cultúr agus stair na hÉireann.

Tá saorchead isteach in Ard-Mhúsaem na hÉireann

Uaireanta oscailte:

Dé Máirt – Dé Sathairn 10am – 5pm; Dé Domhnaigh 2pm – 5pm

www.museum.ie

Suíomh gréasáin    www.museum.ie

Facebook @nationalmuseumofireland

Twitter      @NMIreland

Instagram @nationalmuseumofireland